رابطه‌ای همچنان غیراستراتژیك!

نویسنده: دکتر اکبر ولی‌زاده/هیئت علمی دانشکده‌ی حقوق و علوم‌سیاسی تهران
مردمان ساکن در سرزمین‌های ایران و روسیه، تجربه‌ی بیش از 3هزار سال روابط را در کارنامه‌ی خود دارند. این رابطه‌ی همسایگی، طی قرون گذشته همواره نوسانات بسیاری را شاهد بوده است...
مردمان ساکن در سرزمین‌های ایران و روسیه، تجربه‌ی بیش از 3هزار سال روابط را در کارنامه‌ی خود دارند. این رابطه‌ی همسایگی، طی قرون گذشته همواره نوسانات بسیاری را شاهد بوده است. از دوران خوب صفویه تا تیره‌ی قاجاریه و سردرگم دوره‌ی پهلوی و دوران نسبتا خوب بعد از انقلاب‌اسلامی. مجاورت، نزدیکی و طولانی بودن مرز مشترک بین دو کشور باعث گره‌ خوردن تاریخ ایران و روسیه به یکدیگر شده است. بی‌تردید نزدیکی جغرافیایی روسیه برای ایران و اهمیت سوق‌الجیشی ایران برای روسیه در روابط خارجی آن دو و روابط دو کشور با سایر کشورها، نه‌تنها در عرصه‌ی تعاملات خارجی آن‌ها، بلکه در پهنه‌ی تحولات و سیاست‌های داخلی دو ملت تاثیری عمیق داشته و دارد. تاریخ روابط رسمی ایران و روسیه، به روایتی قدمتی 537ساله دارد. البته شکل‌گیری روابط دیپلماتیک فعال بین دو کشور به اواخر قرن پانزدهم و اوایل قرن شانزدهم برمی‌گردد. روابط ایران و روسیه از گذشته، کمتر براساس یک رابطه‌ی رسمی دیپلماتیک و بیشتر مبتنی بر روابط اقتصادی و بازرگانی نواحی شمالی ایران با این کشور بوده است. روابط تجاری ـ اقتصادی ایران و روسیه طی سال‌های پس از فروپاشی شوروی همگام با روابط سیاسی دو طرف در جریان بوده و بسان این حوزه، با نوساناتی همراه بوده است. واقعیت مستتر در فرازوفرودهای روابط دو کشور، حجم بسیار ناچیز و اندک روابط اقتصادی واقعی ایران و روسیه است. این شاید تنها نکته‌ای باشد که مخالفان و موافقان روابط دو کشور متفق‌القول بدان اشاره دارند. نقش ایران در تجارت خارجی روسیه (حدود 4درصد) انطباقی با ظرفیت‌های اقتصادی موجود بین دو کشور ندارد. همین امر، ضرورت اتخاذ تدابیر و انجام اقدامات مؤثر برای توسعه‌ی روابط اقتصادی ـ تجاری بین دو طرف را گوشزد می‌کند.

از زمان به قدرت رسیدن پوتین در سال ۲۰۰۰ میلادی، سطح مخالفت با غرب از تضاد و مخالفت آشکار تا بی‌اعتمادی صریح در نوسان بوده و بعضی مواقع با مؤلفه‌های همکاری‌جویانه تعدیل شده است. دوره‌ی سوم ریاست‌جمهوری پوتین منعکس‌کننده‌ی این تغییرات و نوسانات است. تاکنون پوتین کوشیده خود را از سیاست‌های ایالات‌متحده دور نگه دارد و در عین حال روابط نزدیک‌تری با کشورهایی برقرار کند که منتقد یک‌جانبه‌گرایی آمریکا هستند. از این منظر ایران برای روسیه حائزاهمیت است. مداخله‌ی نظامی پوتین در اکراین، محدودیت‌های تجاری این کشور را با کشورهای اتحادیه‌ی اروپا، آمریکا، ژاپن، کانادا، نروژ و استرالیا و اکراین سبب شد...



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code